ISSN 2956-8609
Poniżej prezentujemy najpełniejsze – według naszej wiedzy – zestawienie premier utworów dramatycznych i udramatyzowanych białoruskich autorów, które odbyły się na polskich scenach od 2014 roku. Lista nie uwzględnia realizacji Wolnych Kupałowców, jako że takie zestawienie opublikowała Irina Lappo w swojej fundamentalnej monografii Wolni Kupałowcy. Teatr narodowy na wygnaniu (Lublin 2025). Załączamy natomiast wykaz antologii dramatu białoruskiego, wydanych w Polsce w ostatnim piętnastoleciu. Będziemy wdzięczni za uzupełnienia tych danych.
Ujęcie chronologiczne pokazuje zmienną dynamikę obecności dramatopisarzy białoruskich na polskim rynku, wynikającą przede wszystkim z intensyfikacji prześladowań politycznych na Białorusi, zwłaszcza po 2020 roku, ale także z polityki wsparcia – programów stypendialnych i rezydencyjnych, prowadzonych przez polskie sceny, instytucje kulturalne (w tym Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego) oraz organizatorów licznych konkursów dramaturgicznych i teatralnych.
Swietłana Aleksijewicz
Wojna nie ma w sobie nic z kobiety, Teatr im. Stefana
Jaracza, Olsztyn, 2015
Cynkowi chłopcy, Teatr Dramatyczny im.
Jerzego Szaniawskiego, Wałbrzych, 2016
Wojna nie ma w sobie nic z kobiety, Teatr im. Stefana
Żeromskiego, Kielce, 2016
Gęstość zaludnienia. Historia wybuchu (wg Czarnobylskiej
modlitwy), Teatr Kana, Szczecin, 2017
Wojna nie jest kobietą, Muzeum Niepodległości,
Warszawa, 2017
Lusia Lusieńka, Teatr Kuźnia Bracka,
Starogard Gdański, 2018
Wojna nie jest kobietą, Faktyczny Dom Kultury,
Warszawa, 2018
Eugenia Balakireva
Chłopacy, premiera Teatr Śląski
im. Stanisława Wyspiańskiego, Katowice, 2025
Medea, premiera 3 października 2025,Teatr Polski
im. Hieronima Konieczki, Bydgoszcz
Wyspa, premiera 13 marca 2026, Teatr im.
Słowackiego, Kraków
Swietłana Bień
Najmniejszy samolot na świecie, Teatr Maska, Rzeszów,
2024
Dmitrij Bogosławski
Saszka. Sen w dwóch aktach [Czekajcie na nas
długo], Teatr Współczesny, Warszawa, 2014
Mikita Iłynczyk
Dark Room, Festiwal Prapremier,
Bydgoszcz, 2021
F***ing in Brussels, Teatr Polski im. Hieronima Konieczki,
Bydgoszcz, 2022
2049: Witaj Abdo!,
Teatr Studio im. Stanisława Ignacego Witkiewicza, Warszawa, 2025
Un-packing, Wrocławski Teatr
Współczesny, 2025
Un-packing, Teatr Dramatyczny,
Warszawa, 2025
Andriej Iwanow
Swołocz, Teatr „nie ma”, Szczecin, 2019
Kruk z Tower, Teatr Dramatyczny, Warszawa, 2021 (przeniesienie do Teatru Telewizji,
2026)
Kruk z Tower, Teatr im. Jaracza, Łódź,
2022
Kruk z Tower, Teatr Ludowy, Kraków, 2023
Vital Karaban
Mozaika, Teatr Rozmaitości (pokaz
w ramach projektu „Rezydencje artystyczne. Białoruś – Ukraina”), Warszawa, 2023
Lot Maksymiliana, Miejski Teatr Miniatura,
Gdańsk, 2025
Siarhej Kawalou
Komedia Judyty, neTTheatre, Lublin, 2023
Andrei Kureichik (Andrej Kurejczyk)
Białoruś obrażona, Teatr Miejski, Gliwice,
2020
Głosy nowej Białorusi, Teatr im. Heleny
Modrzejewskiej, Legnica, 2021
Swietlana Molnya
Stara wiosna, Teatr Nowy, Olsztyn,
2018
Mikita Valadzko
Labirynty. Bóg. Honor. Emigracja, Scena Underground,
Tarnów, 2016
Nowa dramaturgia białoruska, oprac. Andriej
Moskwin, Warszawa 2011
Labirynt. Antologia współczesnego dramatu białoruskiego, Radzyń Podlaski, 2013
Nowa dramaturgia białoruska, t. 2: Życie w pułapce, oprac. Andriej Moskwin, Warszawa 2014
Nowa dramaturgia białoruska, t. 3: Młodzi gniewni, oprac. Andriej Moskwin, Warszawa 2015
Nowa dramaturgia białoruska, t. 4: Paweł Priażko, oprac. Andriej Moskwin, Warszawa 2016
Nowa dramaturgia białoruska, t. 5: Dmitrij Bogosławski, oprac. Andriej Moskwin, Warszawa 2016
Nowa dramaturgia białoruska, t. 6: Trudna droga ku niezależności, oprac. Andriej Moskwin, Warszawa 2017
Nowa dramaturgia białoruska, t. 7: Zagubieni, oprac. Andriej Moskwin, Warszawa 2018
Niekończący się sierpień. Antologia nowego dramatu białoruskiego, oprac. Irina Lappo, Henryk Mazurkiewicz, Warszawa 2025
Ponadto teksty dramatyczne autorów białoruskich ukazywały się na łamach miesięcznika „Dialog” oraz w pokonkursowych antologiach Nagrody Dramaturgicznej Miasta Bydgoszczy AURORA, wydawanych rokrocznie od 2021 (w tym przypadku warto odnotować, że polskim wersjom towarzyszą przekłady na język angielski).
